ŚRODKOWY OBROŃCA: PRZECIWNIE USTAWIONY

ŚRODKOWY OBROŃCA: PRZECIWNIE USTAWIONY

7 maja 2022 0 przez Radosław Bella

Zaczniemy od innej pozycji. Prawo nożny skrzydłowy na lewej stronie. Pierwsze co przychodzi do głowy gdy wyobrażamy sobie taką sytuację, to prawdopodobnie zejście z piłką do środka niczym Arjen Roben. Widzimy wiele zalet w ustawieniu zawodnika z przeciwną nogą dominującą do strony na jakiej jest ustawiony.

Swojego czasu taką zamianę zawodników na skrzydłach w meczu z Malmo dokonał Thomas Tuchel, a w zasadzie jego asystent Arno Michels. Na konferencji po meczowej Tuchel stwierdził, że to, co doprowadziło do jedynej bramki, to właśnie pomysł na który wpadł jego asystent.

Widzimy wiele zalet prawo nożnych zawodników na lewej stronie i odwrotnie, szczególnie w ofensywie. Z jakiegoś jednak powodu (o tym chwilę później) nie myślimy tak o środkowych obrońcach. Mam wrażenie (oparte tylko i wyłącznie na moich obserwacjach), że zawsze chcemy mieć lewonożnego środkowego obrońcę po lewej stronie, a prawo nożnego bardziej po prawej stronie. Co w takim razie, gdy mamy dwóch prawo nożnych środkowych obrońców? Dziś na tapetę weźmiemy przykład, prawo nożnych środkowych obrońców ustawionych bardziej po lewej stronie. Analogicznie wszystkie zawarte w artykule informacje, można stosować do odwrotnej sytuacji.

Tak ustawiony zawodnik często wręcz wywołuje pewną obawę. Nie rzadko taka sytuacja jest wymuszona i trenerzy/trenerki posuwają się do tego z konieczności. Jest to na pewno niekomfortowa sytuacja, ale tylko i wyłącznie wtedy, gdy doprowadzamy się do sytuacji, które będą niekomfortowe dla naszego zawodnika.

  1. ŚRODKOWY OBROŃCA Z PIŁKĄ WIDZI WSZYSTKICH – będąc ustawiony w kierunku bramki przeciwnika, nasz obrońca widzi wszystkich. Jeśli więc ustawi się tak, by dać sobie trochę więcej miejsca, zyska czas. Kluczem jest by był zawsze ustawiony w bezpiecznej odległości od napastnika, który ewentualnie zacznie pressing.
  2. WZROK PRZEZ RAMIĘ I POZYCJA OTWARTA – jeśli środkowy obrońca wie co się dzieje dookoła niego, będzie mógł w taki sposób ustawić swoje ciało, by nie tracić czasu na poprawianie lub przełożenie piłki na nogę dominującą. W skrócie: przez dobrą pozycję ciała skrócimy czas między przyjęciem a podaniem, co pozwoli uniknąć błędów i jednocześnie przyspieszy grę.  Poniżej film pokazujący wymienione czynniki:
Bezpieczne ustawienie w trakcie ataku pozycyjnego

3. BRAMKARZ – bardzo ważna jest współpraca środkowego obrońcy z bramkarzem. Wiemy, że zawodnik na bramce zawsze jest z tyłu, więc i opcja podania do tyłu będzie możliwa. Bramkarz powinien rozważyć jednak jak stworzyć linię podania by umożliwić partnerowi podanie nogą dominującą (przypomnijmy, że zdecydowana większość działań – źródła wahają się między 80/90% do 20/10% – przypada na nogę dominującą). Być może ustawienie na środku bramki ułatwi podanie zawodnikowi o przeciwstawnej nodze dominującej do pozycji. Wychodząc ze światła bramki w stronę partnera z piłką, może to być trudniejsze.

Współpraca z bramkarzem

https://szachimat.com/2019/10/03/hybrydowy-laczony-pomocnik/ZMIANA USTAWIENIA W ATAKU – kolejną formą nazwijmy to „ochrony” środkowego obrońcy lub bezpieczeństwa związanego z rozgrywaniem piłki jest zmiana ustawienia. Gdy środkowy pomocnik (najlepiej lewo nożny) podejdzie z lewej strony naszego środkowego obrońcy (o hybrydowym pomocniku więcej przeczytacie tutaj), zmieniając ustawienie może się okazać, że zyskujemy lepsze opcje do wprowadzenia piłki. Łatwiej bowiem wtedy o podania diagonalne po ziemi (o tym temacie więcej przeczytasz tutaj)

Zmiana ustawienia

Nasz środkowy obrońca ze środka będzie miał więcej możliwości w rozegraniu piłki. Będzie również czuł większy komfort. Nawet jeśli sam zawodnik czuje się niepewnie na tej pozycji, te cztery czynniki sprawiają, że gra środkowego obrońcy jest bezpieczniejsza!

Tak trzymamy bezpieczeństwo. Jest jednak pewne ryzyko, które przy takim ustawieniu trzeba podjąć. Co może zatem pójść źle?

  1. ZA DŁUGI PROCES DECYZYJNY – zachęca przeciwnika do pressingu. Gdy wcześniejsze punkty bezpieczeństwa nie są zachowane (czyli pozycja otwarta, wzrok przez ramię i brak współpracy z bramkarzem) wszystko wydłuża się w czasie. Przy odpowiednim pressingu dochodzi wtedy do niekontrolowanego wybicia lub do przetrzymywania piłki.
  2. PRESSING RYWALA – najczęściej napastnik, który będzie stosował pressing na zawodnika z piłką, będzie go kierunkował do nogi nie dominującej (przykład poniżej do lewej).
  3. BRAK PODEJMOWANIA RYZYKA – brzmi paradoksalnie prawda? Ale często taki środkowy obrońca, przez brak odwagi i pewności siebie, ogranicza się tylko do rozgrywania do boku lub do tyłu. Nie daje nam wtedy za dużej wartości w budowaniu ataku, choć należy zadać sobie pytanie czy musi?
Pressing rywala

Często w takich sytuacjach napastnik drużyny przeciwnej czeka aż środkowy obrońca przyjmie piłkę. Dlaczego? by dać takiemu zawodnikowi czas…który nie zawsze działa na jego korzyść. W przypadku natychmiastowego pressingu środkowy obrońca po prostu wybije piłkę. W przypadku w którym przyjmie piłkę i rozpocznie się proces decyzyjny – stwarza się środowisko do popełnienia błędu. Oczywiście ta sytuacja może mieć miejsce, choć nie musi.

Być może jednak nie ma potrzeby chronić środkowego obrońcy? O ile nasza gra w ataku jest oparta o drugiego środkowego obrońcę lub jesteśmy więcej czasu w fazie bronienia w trakcie meczu, brak rozgrywania piłki przez takiego środkowego obrońcę nie jest problemem. A może obdarzymy takiego zawodnika zaufaniem. Jest wiele obrońców, którzy radzą sobie w takich sytuacjach i wnoszą jakość do gry.

Pytanie zatem czy lub jaką wartość może nam dać w budowaniu ataku prawo nożny lewy środkowy obrońca?

  1. NOGA DOMINUJĄCA BLIŻEJ ŚRODKA BOISKA – po przyjęciu piłki bliżej środka boiska, środkowy obrońca ma możliwość komfortowego podania krótkiego/długiego we wszystkich kierunkach do przodu.
  2. WPROWADZENIE – jeśli środkowy obrońca odważnie wprowadzi piłkę, to de facto staje się środkowym pomocnikiem. Tak wprowadzający piłkę zawodnik stwarza taktyczny problem przeciwnikom: Kto ma pressować?
Wprowadzenie środkowego obrońcy

MANIPULOWANIE RYWALEM – w trakcie takiego wprowadzania piłki, można mieć wpływ na swojego rywala. W filmie poniżej widać, jak Miranda wprowadza piłkę początkowo w stronę skrzydłowego rywali (który nie wie czy pressować czy nie) by potem zejść do środka na swoją dominującą nogę i prowadzić piłkę środkowym sektorem boiska, stwarzając przy tym zagrożenie pod bramką rywala.

Manipulowanie rywalem

Temat jednym artykułem nie da się wyczerpać tym bardziej, że rozpatrywaliśmy zachowania dotyczące tylko ataku. Zmienia się wtedy perspektywa współpracy między środkowymi i bocznymi obrońcami. Zawodnicy ustawieni wyżej (pomocnicy) muszą również na inne rzeczy położyć nacisk tj. do której nogi w danej sytuacji podać? Czy podawać do zawodnika jeśli jedyną opcją jest podanie do nogi niedominującej? itd.

Biorąc pod uwagę również poziom wyszkolenia raczej środkowi obrońcy powinni operować obiema nogami, więc być może nie powinno być to tematem szerszych rozważań. Być może…