ŚRODKOWY OBROŃCA (4/5) W ATAKU


We współczesnym futbolu coraz ważniejszą rolę odgrywa środkowy obrońca. Wcześniej bardzo dużo mówiło się o jego zadaniach w defensywie, a mniej czasu poświęcano jego roli w ataku. Dziś można śmiało powiedzieć, że to jakich mamy w drużynie środkowych obrońców, ogromnie wpływa na jakość naszego ataku. Co najmniej z dwóch powodów:

1/ Środkowy obrońca najczęściej rozpoczyna atak

2/ Najwięcej podań w większości przypadkach wykonują środkowi obrońcy.

O ile pierwszy powód jest faktem, przez pozycję jaką zajmuje obrońca na boisku, o tyle w drugim punkcie, może to być nasza broń lub słabość. Jest bowiem różnica między podawaniem sobie piłki, a graniem w piłkę i skutecznym prowadzeniu ataku pozycyjnego.

POZYCJA W ATAKU

Oczywiście co do samego miejsca na boisku można by było długo dyskutować, to o odniesieniu środkowych obrońców do przeciwnika, mozna stwierdzić dwie podstawowe zasady:

1/ Odległość środkowych obrońców od siebie.

W ataku przede wszystkim trzeba przesuwać przeciwnikiem, a nie… piłką. Zbyt wąskie ustawienie środkowych obrońców spowoduje, że będziemy do siebie podawać piłkę, ale nie będziemy się przybliżać do bramki przeciwnika.

Oczywiście, że trzeba brać pod lupę początkowe ustawienie. Ogromną różnicę w prowadzeniu ataku widać, gdy gra się na dwóch środkowych obrońców, inaczej na trzech. Jednak jeśli chodzi o odniesienie zawodników do siebie, zbyt mała odległość między środkowymi obrońcami i podania między nimi,  bardzo często da czas przeciwnikowi na dobre ustawienie. Na filmie widać, jak ustawienie środkowych obrońców względem siebie nie pomaga w dobrym prowadzeniu ataku.

Bardzo ciekawe badania wykonano na Matematycznym Universytecie w Oxfordzie. Na pytanie ile metrów piłka musi pokonać, żeby zmienić wyraźnie scenariusz gry (inne pozycje przeciwników, różnica w ustawieniu itd.) odpowiedziano 15 metrów (za Jed Davies 2017).  Krótsze podania między środkowymi obrońcami w kontekście dalszego ataku, mogą być zbędne. być może dlatego Pep Guardiola (2017) powiedział w jednym ze swoich wywiadów: „Jeżeli źle stoisz i ciągle podajesz sobie piłkę, prędzej przygotujesz kontratak przeciwnikowi, niż sobie sytuację podbramkową”.

Kolejne trzy zdjęcia pokazują kolejne 3 podania do 3 różnych zawodników. Zwróć uwagę jak NIE zmienia się w ogóle ustawienie przeciwników.  Akcja trwająca parę sekund, szans na zdobycie terenu…ani jednej.

 

Gdy jednak odległość między środkowymi obrońcami jest większa, powoduje to  najczęściej rozszerzenie przeciwnika (czyli miejsce w środku). Jeżeli jednak dalej przeciwnik przesuwa kompaktowo, to otwiera się miejsce w bocznych sektorach boiska.

Na poniższym filmie, widać dlaczego zrobiło się miejsce.

1/ Środkowi obrońcy byli w odpowiedniej odległości od siebie.

2/ Podanie między nimi minęło napastnika, który nie był już w stanie dogonić środkowego obrońcę z piłką.

 

Kolejny film, pokazuje jak ważnym jest wprowadzenie piłki do przodu przez środkowego obrońcę. Bardzo często wtedy skrzydłowy drużyny przeciwnej ma problem. Kogo pressować? Czy zostać przy swoim bocznym obrońcy, czy podejść do zawodnika prowadzącego piłkę?

Kogo pressować?

Kolejną korzyścią wprowadzenia piłki jest przewaga. 4na2, 4na1, 3na2 czy 3na1 to najczęstsze sytuacje, które są konsekwencją dobrego wprowadzenia piłki.

Na obrazku można zauważyć różne scenariusze. Podanie do bocznego obrońcy, podanie do przodu, podanie do bocznego obrońcy przez środkowego pomocnika itd. Mając przewagę, łatwiej jest podać do partnera który będzie przodem do akcji.

2/ Odległość środkowych obrońców od przeciwnika.

Na początku wspomniałem o prawidłowym pozycjonowaniu środkowych obrońców. Nie tylko musimy odwoływać się wzajemnie do swojego ustawienia i naszego partnera. Coraz ważniejszym jest odległość środkowego obrońcy z piłką od przeciwnika! Jeżeli będziemy za daleko, pozbawiamy się możliwości podania do przodu, albo po prostu podanie będzie obarczone dużym ryzykiem.

Oczywiście, to szybkość dysponowania piłką będzie wpływać czy przeciwnik zdąży przesunąć czy nie, ale odległość środkowych obrońców od przeciwników ma znaczenie,. Znacznie łatwiej wtedy zagrać piłkę do przodu.

Na poniższym filmie widać, jak źle rozpoczynają atak Irlandczycy. Poprzez złe pozycje, odległości oraz jakość podań, nie są w stanie grać z intencją. Każde kolejne podanie to domino błędów. Każde kolejne błędne podanie jest konsekwencją złego ustawienia.

Gdy jesteśmy bliżej przeciwnika, zachęcamy go do pressingu.  Antonio Conte wręcz nakazywał środkowym obrońcom wprowadzenie piłki na przeciwnika. W książce „Projekt Bayern Monachium” można znaleźć fragment, w którym Guardiola opowiada jak ważne jest czekanie na presje przeciwnika gdy masz piłkę, bo to zmienia jego ustawienie i powstają luki za jego plecami. Na poniższym filmie widać, jak Bonucci wprowadza piłkę do przodu.

By oczywiście tak prowadzić grę, potrzeba środkowych obrońców, którzy czują się dobrze z piłką. Należy pamiętać, że jest się ostatnim obrońcą, a zarazem pierwszym atakującym!

Spójrzmy na powyższej grafice ile opcji rozegrania ataku jest przy dobrym ustawieniu względem przeciwnika.

Oczywiście obarczone jest to sporym ryzykiem.  Każde złe przyjęcie (za dalekie) jeżeli jesteśmy blisko przeciwnika, zachęci go do pressingu. Zawsze wpajano piłkarzom, że trzeba zdobywać piłkę zdobywająco i w większości przypadków sie zgodzę. W prowadzeniu ataku przez środkowych obrońców (jeżeli chcemy by byli bliżej przeciwnika), być może trzeba również zwrócić uwagę na przyjęcie do przodu, ale bardziej pod siebie? By unikać takich błędów:

 

Dobrnęliśmy do końca. W tym artykule chciałem tylko opisać pokrótce pozycjonowanie środkowych obrońców. Wszystko oczywiście zależy od naszego planu na mecz. Nie omówiliśmy wielu rzeczy, które również wpływają na to, jak wprowadza piłkę obrońca:

1/ Asekuracja w ataku

2/ Ruchliwość zawodników z przodu – oni będą mieli ogromny wpływ na to, czy obrońca będzie w stanie podać do przodu. Można byc bardzo dobrze ustawionym względem przeciwnika i partnerów, a i tak nie mieć możliwości podania piłki.

3/ Zmiana strony gry

4/ Piłka górna

te cztery punkty pokazują tylko jak wiele może nam dać dobrze rozgrywający środkowy obrońca.

Wiem, że nie można wszystkich wskazówek traktować jako receptę na dobry atak. Niestety bardzo dużą rolę spełnia również odwaga środkowych obrońców, filozofia trenera, ustawienie przeciwników itd. Artykuł jest tylko subiektywnymi notatkami w bieżącym temacie.

PS Marek Kleitz – dzięki!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.