ROTACJE!!!

4 maja 2017 0 przez Radosław Bella

„Oni nie mają formacji. Ci zawodnicy nieustannie się ruszają. Styl Bayernu Guardioli to taki uporządkowany chaos! Ci zawodnicy się nie zatrzymują!”

Luca Caldirola

(SV Darmstadt 98)

Rotacje w trakcie rozgrywania meczu można zaobserwować we wszystkich sportach drużynowych, szczególnie w koszykówce. Znalazły one jednak również swoje miejsce w piłce nożnej. Na najwyższym poziomie, występują one bardzo często w celu stworzenia „zamieszania” w ustawieniu przeciwnika. W dzisiejszym futbolu bardzo często można zaobserwować, że ustawienie na boisku (1:4:2:3:1, 1:4:4:2 itp.) to tylko liczby oraz rozmieszczenie zawodników w ujęciu statycznym. Wielu z Trenerów twierdzi nawet, że ustalone ustawienie osiągamy kilka razy w meczu – jak zaczynamy grę od środka. Potem… wszystko się kończy.

O wiele częściej można zaobserwować rotacje w fazie ataku. Szczególnie, gdy przeciwnik gra w pressingu niskim – w innych przypadkach bardzo często na rotację zawodników nie ma czasu! W fazie obrony również można je zaobserwować. Zależą one bardzo często od indywidualnych charakterystyk danych zawodników oraz dostosowania tych zawodników pod plan na mecz. Idealnym przykładem jest Xabi Alonso, którego Guardiola często pozycjonował w trakcie fazy obrony, w rejon gdzie przeciwnik grał „górną piłkę”. Możemy się tylko domyślać, że było to spowodowane faktem, że Alonso bardzo dobrze „gra głową”.


 

Xabi Alonso w meczu z FC Augsburg.

 

Zdecydowanie częściej zauważymy jak zawodnicy rotują się na pozycjach, będąc w fazie ataku. Często można usłyszeć: „Świetnie dziś grał, był wszędzie!”.  Być może jest to spowodowane indywidualnym pomysłem danego zawodnika. W wielu przypadkach jest to jednak „zaplanowany chaos”. W mojej opinii, rotacje muszą wynikać z dobrego „kształtu” zespołu (prawidłowych pozycji na boisku w stosunku do piłki). Bez tego, wprowadzić możemy w chaos nie tylko przeciwników, ale i swoich partnerów.

Cele rotacji:

  1. Stworzenie przewagi w danych sektorze boiska.
  2. Manipulowanie przeciwnikiem – zmiana ustawienia przeciwników.
  3. Chcemy być dla przeciwników nieprzewidywalni, dla siebie przewidywalni.
  4. Możliwość podania piłki do przodu poprzez zmianę miejsca na boisku – najważniejszy cel.

Częstym błędem będzie robienie rotacji, gdy nie jest to potrzebne. Wszelkie zmiany ustawienia w trakcie gry mają Nam ułatwiać grę, a nie utrudniać! Najważniejszymi komponentami w nauczaniu rotacji będą więc:

  1. Prawidłowy kształt zespołu – ustawienie zawodników na pozycjach jako fundament w fazie ataku.
  2. Kiedy rotować się pozycjami? –  Np. jeżeli mam opcję gry do przodu – podaję (nie ma potrzeby robienia rotacji dla samego rotowania się…) Jeśli nie? Czy jestem w stanie zmianą swojej pozycji stworzyć przewagę?

Bez prawidłowego rozstawienia zawodników na pozycjach, będzie bardzo ciężko zaplanować zmianę pozycji. W myśl zasady: „By łamać zasady…najpierw musisz je znać”. Doskonałym przykładem jest drużyna reprezentacji Niemiec. Która na poprzednich mistrzostwach bardzo pilnowała swoich pozycji w trakcie ataku. Bardzo sprawnie przechodzili do trójki obrońców, dwójki pomocników i aż pięciu napastników.

Nie było to jednak jedyne ich ustawienie. W zależności od przeciwnika, rozstawienie poszczególnych zawodników mogło ulec zmianie. Gdy zespół w fazie ataku jest ustawiony dobrze, a przeciwnik mimo to umiejętnie przesuwa za piłką, wtedy można zastosować rotację! Dla stworzenia opcji gry do przodu.

W trakcie konstruowania akcji, zawodnicy Reprezentacji Niemiec rotowali się bardzo często, ponieważ nie mogli grać do przodu dzięki niesamowicie dobrze grającej w obronie Reprezentacji Włoch.

Zawodnicy tylko bywali na pozycjach – pozostając w równowadze (kształt zespołu jest w równowadze).

Gdy tylko zawodnik z piłką nie miał opcji zrobienia postępu w grze, zawodnicy wokół piłki się rotowali. Biała linia pokazuje gdzie zawodnicy zaraz będą.

Żółta linia – skąd/z jakiego miejsca na boisku przybiegli zawodnicy.

Była to bardzo starannie przygotowana akcja. Gdy mimo rotacji, nie dało się podać piłki w przód i zdobyć terenu – zmiana strony + dalsze konstruowanie akcji i kolejna rotacja.

By tak planować grę, zawodnicy muszą bardzo dobrze się komunikować. Jest to najważniejszy komponent w piłce nożnej. Bez wzajemnej komunikacji, opartej na tym, co komunikuje Nam przeciwnik – nie jesteśmy w stanie rozgrywać mecz tak, jak sobie założyliśmy. Kolejna wymiana pozycji była poprzedzona znakomitą komunikacją (kontakt z partnerem):

Gdy obejrzymy film robiąc stop klatki, będzie można zaobserwować, jak zawodnicy planują wymianę pozycji. Percepcja w piłce nożnej ma kluczowe znaczenie w planowaniu gry na bieżąco!!! Dopiero później, można wykonać prawidłowe ruchy.

 

Trzeba sobie zdawać sprawę, że wymaga to od zawodników kompletnego przygotowania do gry w piłkę nożną.  Inteligencja, rozumienie gry, doskonały “timing” i komunikacja to jedne ze szczegółów wpływające na prawidłową wymianę pozycji. Niebawem ukaże się na łamach portalu artykuł opisujący jak nauczać rotacje już od najmłodszych lat.

Zachęcam do obejrzenia pozostałych dwóch filmów – Reprezentacja Włoch i Hiszpanii oraz dzieleniem się wniosków.

“My nie jesteśmy na pozycjach, My na nich bywamy!” Jorge Sampaoli


Pragnę przypomnieć, że ten dział jest subiektywną oceną zaistniałych sytuacji na boisku. Jednocześnie zaznaczam, że nie znając założeń taktycznych lub indywidualnych zadań zawodników na dany mecz, ocena może być jedynie opinią, opartą na obserwacji tego, co chcemy widzieć.