PRZESTRZEŃ W PIŁCE NOŻNEJ cz 1. Wprowadzenie + Znaczenie ustawień: Makro taktyka


PRZESTRZEŃ W PIŁCE NOŻNEJ cz 1. Wprowadzenie + Znaczenie ustawień: Makro taktyka

 

Od dłuższego czasu w Polsce toczy się dyskusja na temat systemu szkolenia. Wielu dziennikarzy/trenerów/fachowców zarzuca polskim piłkarzom braku rozumienia przestrzeni w trakcie meczu. Trudno się nie zgodzić… Najlepsi zawodnicy rozumieją przestrzeń lepiej z wielu względów: umiejętności taktyczno-techniczne, kognitywistyczne cechy ułatwiające poznanie sytuacji, nawyki, oraz umiejętność radzenia sobie z danym obszarem na boisku czy umiejętności w ogóle.  Postaram się wgłębić w temat przestrzeni – na tyle, ile jestem w stanie – ponieważ dalej uważam, że jest to temat nie odkryty i być może nie do końca zrozumiały dla wielu z nas.

W piłce nożnej nieustannie zmieniają się 3 rzeczy, a czwarta w następstwie tych czynników. Miejsce piłki, partnera i przeciwnika – determinuje przestrzeń na boisku. Nasuwa się więc wniosek, że jeżeli chcemy rozumieć przestrzeń, musimy umieć zidentyfikować to, co się dzieje dookoła.  Rozpoznać najpierw te trzy czynniki.

„W Barcelonie rozumiemy futbol poprzez przestrzeń i czas”

XAVI

Czas i przestrzeń nieustannie chodzą po boisku w parze. Im większa przestrzeń, tym więcej czasu, im jest mniej przestrzeni, tym muszę szybciej działać.

„Gdy czas i przestrzeń przed nami się kurczą, to rozszerzają się za nami. W ten sposób idzie się naprzód w czasie i przestrzeni. ” Kępiński

Jest jeden sposób, dzięki któremu możemy zarządzać lepiej czasem i przestrzenią na boisku. Jest nim PRZEWIDYWANIE!

Czym jest w futbolu? Wyprzedzeniem pewnych wydarzeń. Jest niejako scenariuszem według którego możemy grać. Jest świadomością. Jest również sygnałem do zadania jakie mamy wykonać. Jest świadomością tego, co może się wydarzyć.

By umieć przewidzieć, co się zaraz może wydarzyć, potrzebne są jednak dwie umiejętności:

1 FAZA: PERCEPCJA
Umiejętność postrzegania zmieniających się okoliczności na boisku.  Dobry piłkarz reaguje, a wybitny przewiduje wydarzenia – jak głosi słynna już maksyma w futbolu. By zrozumieć sytuację należy ją najpierw dostrzec. Zauważyć. A patrzeć, to nie to samo co widzieć. Należy umieć zrozumieć daną sytuację i w niej się odnaleźć.

 

2 FAZA: KOMUNIKACJA

Na podstawie komunikatów z danej sytuacji (przeciwnik, partner i piłka) zawodnik musi umieć zająć odpowiednią pozycje (w odpowiednich odległościach). Umieć się „usadowić” w sytuacji. Swoim ruchem (lub stojąc) komunikuje każdemu zawodnikowi swoją decyzję.

Zaczniemy globalnie – od MAKRO TAKTYKI.

Samo rozstawienie zawodników na boisku (wyjściowe ustawienie) będzie miało ogromny wpływ na to, co dzieje się na boisku pod względem przestrzeni. Sam fakt, że inaczej ustawia się zespół przeciwnika będąc w fazie atakowania, a inaczej w fazie bronienia – będzie skutkowało tym, jak będziemy mogli odnieść się do przestrzeni. Model gry oraz plan na mecz ma tutaj znaczący wpływ. Spójrzmy na zespół Rosji na ostatnim Mundialu. Trzy różne mecze, trzej różni przeciwnicy – trzy różne ustawienia:

Rosja vs Hiszpania:

 

Rosja vs Arabia Saudyjska:

 

Rosja vs Chorwacja:

 

SYTUACJA POGLĄDOWA 1:

Na pierwszym obrazku widać ustawienie 1:5:4:1. Gdy skupimy się chwile na tym ustawieniu, można domniemywać, że zespół Rosji chciał przede wszystkim nie stracić bramki. 5tka zawodników w linii obrony – lepsze bronienia w polu karnym. 4 wąsko ustawionych zawodników w linii pomocy – zabezpieczenie środkowego sektora. Jeden zawodnik z przodu – próba utrzymania piłki i czekanie na wsparcie najbliższych partnerów.

Gdy rozpatrujemy mecz z perspektywy przestrzeni, należy spojrzeć również z perspektywy przeciwników. Perspektywa Hiszpanów w ataku:

Dużo – przy szybkiej zmianie strony – miejsca na bokach boiska + dwóch napastników do utrzymania piłki lub ewentualnego kończenia dośrodkowania.

PERSPEKTYWA ROSJI:

 

PERSPEKTYWA HISZPANII

 

Są to perspektywy przestrzeni tylko z jednej fazy gry (Rosja – bronienie, Hiszpania – atakowanie). To, co narzuca się od razu to fakt, jak mocno samo rozmieszczenie zawodników determinuje przestrzeń na boisku.

SYTUACJA POGLĄDOWA 2:

Drugi obrazek to 1:4:4:2 Rosjan. Równowaga w każdym sektorze (sześciu w środkowym,  po dwóchna bokach). Bardziej ofensywny styl gry – 2 zawodników do utrzymania piłki.

Ustawienie Arabii Saudyjskiej (również 1:4:4:2) powodowało dużo sytuacji w równowadze liczebnej. Ustawiając dwie drużyny – w tych samych ustawieniach – można spodziewać się więcej równowagi w danych przestrzeniach.

SYTUACJA POGLĄDOWA 3:

Trzeci przykład to Rosja ustawiona 1:4:4:2 oraz zespół Chorwacji ustawiony w 1:4:3:3. Dużo to zmienia, jeśli chodzi o potencjalne sytuacje boiskowe. Teraz trzeba mieć świadomość, w którym sektorze łatwiej nam będzie bronić. Z perspektywy Chorwatów – sytuacja 3v2 w środkowym sektorze.

Można by zadać sobie pytanie prowokujące: Czy środkowy pomocnik Rosjan, w trakcie tych trzech meczów, miał zawsze jednakową przestrzeń i sytuację wokół siebie? Dlaczego byłą ona zmienna? Dlaczego w jednym meczu mógł mieć w środku więcej miejsca, a w drugim mniej?


Dlaczego zatem ważna jest ilość zawodników z perspektywy przestrzeni? Ponieważ rozstawienie zawodników globalnie (w skali makro), będzie miała ogromny wpływ na to co się dzieje w małej skali (mikro).

Kolejne spostrzeżenie jakie się nasuwa, to inna przestrzeń w sytuacji 2na2 będzie w bocznym sektorze, inna w środkowym. Dwie takie same sytuacje pod względem liczebności zawodników, zdecydowanie różne względem przestrzeni:

Rozmieszczeniem zawodników możemy sobie ogromnie pomóc w wyznaczonych miejscach na boisku.

ROZMIESZCZENIE (POZYCJONOWANIE) ZAWODNIKÓW JAKO PRZESTRZEŃ WSPÓŁPRACY:

Przestrzeń współpracy to przestrzeń, w której przebywają inni członkowie drużyny. Oczywiście za każdym razem, gdy podajemy piłkę, piłka dyktuje ruch całej drużyny drużyny oraz miejsce które zmieniamy, ale dlatego ważne jest, aby nasi gracze reorganizowali się jako drużyna w danej przestrzeni.

Obrazek pokazuje ogólną strukturę drużyny i ewentualne sytuacje boiskowe w danych przestrzeniach. Może to być pomocne w planowaniu jednostek treningowych: rondo 3v1 może wynikać z przestrzeni z jaką spotkają się zawodnicy na meczu. Możemy pozycjonować tylko środkowych pomocników w swoim sektorze itd.

Zanim wejdziemy w perspektywę zawodników, dzisiejszy artykuł zakończę postrzeganiem i rozumieniem przestrzeni z perspektywy ustawień.  Dzisiejsze przykłady są bardziej potrzebne trenerom, niż zawodnikom. Rozumiejąc nałożenie dwóch ustawień, można przekazać lepszy feedback zawodnikom i zaplanować mecz w inny sposób. Kolejny artykuł poświęcę różnym miejscom na boisku z perspektywy przestrzeni. Nie wiem ile części artykułów w tym temacie się ukaże. Wiem natomiast, że należy ją postrzegać w szerszej skali, niż tylko w otoczeniu dookoła zawodnika.

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *